Voeding is meer dan energie
Wanneer over voeding wordt gesproken, denken veel mensen spontaan aan energie, eiwitten of krachtvoer. Natuurlijk zijn die belangrijk, maar voor ons is voeding veel meer dan het voorzien in de dagelijkse voedingsbehoefte.
Een gevarieerd rantsoen ondersteunt de penswerking, levert essentiële mineralen en sporenelementen, draagt bij aan een goede weerstand en geeft geiten de mogelijkheid om hun natuurlijke voedingsgedrag te tonen.
Daarom proberen we onze geiten niet alleen voldoende te voeren, maar vooral gevarieerd te laten eten.
De Vlaamse geit is een browser
De Vlaamse geit is van nature geen uitgesproken grazer. Haar voorouders leefden in een landschap waar bladeren, jonge scheuten, kruiden, struiken en boomloof een belangrijk deel van het dagelijkse menu vormden.
Dat natuurlijke browsegedrag zien we ook vandaag nog duidelijk terug. Onze geiten eten niet alleen gras, maar kiezen voortdurend tussen verschillende planten. Op sommige momenten verkiezen ze jonge wilgenscheuten, op andere dagen zoeken ze braam, meidoorn of bepaalde kruiden op.
Die keuzevrijheid levert niet alleen een gevarieerder rantsoen op, maar zorgt er ook voor dat de dieren een brede waaier aan mineralen en bioactieve plantenstoffen opnemen. Precies daarom proberen we een landschap aan te bieden met veel meer dan alleen gras.
Mineralen: kleine hoeveelheden, grote impact
Hoewel geiten vaak als sobere dieren worden beschouwd, hebben ze een goed uitgebalanceerde mineralenvoorziening nodig. Vooral sporenelementen zoals koper, selenium, zink en jodium spelen een belangrijke rol bij de weerstand, vruchtbaarheid, groei en klauwgezondheid.
Daarom beschikken onze geiten permanent over vrije toegang tot:
- vers drinkwater;
- een aangepaste mineralenmix;
- zout;
- natriumbicarbonaat;
- een liksteen met een verhoogd kopergehalte, speciaal ontwikkeld voor geiten.
Door deze producten afzonderlijk aan te bieden, kunnen de dieren zelf opnemen waar op dat moment behoefte aan is. Dat principe van vrije keuze spreekt ons sterk aan. Een groeiend lam, een volwassen geit of een drachtig dier bevinden zich immers niet allemaal in dezelfde fysiologische toestand.
Lees meer over de koperbehoefte van geiten in dit geitenweetje: klik hier
Waarom wij zuinig omgaan met krachtvoer
Krachtvoer kan een belangrijke rol spelen tijdens bepaalde levensfasen, zoals de groei van jonge dieren, de laatste fase van de dracht of de lactatie.
Toch vormt krachtvoer voor ons geen basis van het rantsoen. We willen dat onze geiten in de eerste plaats gebruikmaken van wat het landschap te bieden heeft: gras, kruiden, bladeren, twijgen, struiken en kwalitatief ruwvoer. Dat sluit beter aan bij hun natuurlijke voedingsgedrag en stimuleert bovendien het browsegedrag.
Op dit moment bestaat onze kudde uitsluitend uit jonge geiten die niet drachtig zijn en geen melk produceren. Hun voedingsbehoefte kan grotendeels worden ingevuld met een gevarieerd ruwvoerrantsoen. We beschikken wel over een kwalitatief geitenkrachtvoer met een aangepaste mineralensamenstelling en een voldoende hoog kopergehalte, maar gebruiken dit voorlopig slechts beperkt. Naarmate onze geiten drachtig worden of lammeren zogen, zullen we ons voederbeleid aanpassen aan hun veranderende behoeften.
Kruiden: meer dan alleen smaakmakers
Een kruidenrijk landschap biedt veel meer dan afwisseling alleen. Tal van kruiden, struiken en bomen bevatten bioactieve stoffen zoals tannines, bitterstoffen, etherische oliën, flavonoïden en antioxidanten.
Steeds meer wetenschappelijk onderzoek onderzoekt welke rol deze stoffen kunnen spelen bij de gezondheid van herkauwers. Sommige planten ondersteunen de penswerking, andere bevatten stoffen die mogelijk bijdragen aan een betere weerstand of een lagere parasitaire druk. Hoewel de resultaten vaak veelbelovend zijn, zijn ze meestal afhankelijk van de plantensoort, de opgenomen hoeveelheid en de samenstelling van het volledige rantsoen.
Wij beschouwen kruiden daarom niet als een wondermiddel, maar als een waardevolle aanvulling binnen een gevarieerd voedselaanbod.
Op Het Naanhof proberen we daarom bewust een kruidenrijke vegetatie te ontwikkelen. Daarnaast experimenteren we met enkele soorten die in de wetenschappelijke literatuur bijzondere aandacht krijgen, zoals esparcette. Ook planten zoals boerenwormkruid krijgen een plaats op het perceel, al beschouwen we die niet als vervanging van een doordacht gezondheids- of wormbeheer.
Zelf laten kiezen
Eén van de meest fascinerende eigenschappen van geiten is hun vermogen om zelf voedsel te selecteren.
Ze eten niet willekeurig, maar lijken voortdurend afwegingen te maken tussen verschillende planten. Sommige onderzoekers spreken in dit verband over zelfmedicatie: het verschijnsel waarbij dieren instinctief bepaalde planten zouden kiezen afhankelijk van hun fysiologische behoeften of gezondheidstoestand.
Hoe groot dat effect werkelijk is, blijft onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Toch vinden we het een bijzonder interessant uitgangspunt. Door een grote diversiteit aan kruiden, struiken en bomen aan te bieden, geven we onze geiten de mogelijkheid om zelf keuzes te maken. Misschien begrijpen zij hun voedingsbehoeften soms beter dan wij.
Onze aanpak
Onze voedingsstrategie is bewust eenvoudig opgebouwd.
We vertrekken vanuit een gezonde basis:
- een gevarieerd aanbod van gras, kruiden, struiken en boomloof;
- kwalitatief hooi wanneer nodig;
- permanent toegang tot vers drinkwater;
- vrije keuze van zout, mineralen, natriumbicarbonaat en een koperhoudende liksteen;
- slechts beperkt gebruik van krachtvoer, aangepast aan de behoeften van de dieren.
We streven niet naar een zo hoog mogelijke productie, maar naar gezonde, robuuste geiten die hun natuurlijke gedrag kunnen tonen in een soortenrijk landschap.
Wij geloven dat een gevarieerde weide uiteindelijk meer kan bijdragen aan de gezondheid van een geit dan eender welk supplement alleen.